محمد جواد مغنية ( مترجم : مهدى پور )
36
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى )
و دستهاى بازيگر با آنها بازى نكند و حدّ و حريم آن معيّن باشد . يكى از دانشمندان معاصر مىگويد : وقتى كه يكى از قوانين طبيعى رنگ مذهب به خود مىگيرد ، از قداست و احترام خاصّى برخوردار مىگردد و ضمانت اجرائى پيدا مىكند ، همه قوانين مجعول بشرى نيز آرزو مىكنند كه اى كاش آنها هم رنگ مذهبى داشتند و مورد احترام بودند ! احكام متغيّر از ويژگيهاى احكام طبيعى اينست كه ثابت و تغيير ناپذير است ، و هرگز با گذشت زمان دستخوش تغيير نمىشود ، زيرا اين قوانين براى همه ملّتها در هر زمان و مكان است و به مقطع زمانى خاصّ اختصاص ندارد ، زيرا فرض ما اينست كه اين احكام مطابق خلقت و طبيعت انسان است و قانونى كه با ناموس خلقت و آئين فطرت مطابق باشد تغييرناپذير است . و در مورد چنين قوانينى رسول گرامى اسلام فرموده است : ( حلال محمّد صلّى اللّه عليه و آله حلال الى يوم القيامة و حرام محمّد صلّى اللّه عليه و آله حرام الى يوم القيامة ) ؛ « حلال محمّد صلّى اللّه عليه و آله تا روز قيامت حلالست و حرام آن حضرت تا روز قيامت حرامست . » امّا احكام متغيّر كه قابل تغيير و تبديل است ، احكامى است كه در رابطه با وضع خاصّ يك جامعه جعل و تشريع شده ، كه با تغيير يافتن آن وضع آن قانون نيز تغيير مىيابد ، كه وجود و عدم اين قانون بستگى به وجود و عدم آن وضع دارد ، در اين موارد